خسرویانی

همه‌ی مردم جهان به نوعی آتش را دوست دارند و در آغاز پرستش خداي خود، مايلند كه شمعي را روشن كرده و به ستايش نيكي‌ها بپردازند. آتش المپيك هميشه روشن نگاه‌داشته و هر ساله با شكوهي بسيار در محل برگزاري المپيك برافراشته مي‌شود. آیین‌های آتش افروزي و چراغاني و آتش بازي به هر بهانه‌ی شادي برانگيز، در سراسر جهان روایی داشته و فرح‌بخش است. آتش موجود در آتشكده يزد، از آتش كاريان (آتشكده فرنبغ پارس) كه يكي از سه آتشكده بزرگ دوره ساسانيان است، كه در سده پنجم ميلادي به عقداي يزد آورده شده و مدت هفتصد سال در آنجا روشن بوده‌است و سپس در سال 553 خورشيدي برابر با 1174 ميلادي از عقدا به اردكان يزد نقل مكان مي‌يابد و مدت سيصد سال نيز در آن‌‌جا نگهداري مي‌شود. در سال 1318 خورشيدي برابر با 1940 ميلادي به محل كنوني،‌ آورده شده و تا به امروز روشن نگه‌داشته شده است. و همه ساله با آتش 16 طبقه اجتماع «بزرگ» مي‌شده است.
از باستاني‌ترين دوران، آتشكده‌ها ساده و بدون زرق و برق ساخته مي‌شده است. سرستون‌ها و زوارهاي سنگي آتشكده يزد با نقوشي برجسته و زيبا كار هنرمندان سنگ‌تراش اصفهاني بوده و از معماري آتشكده‌هاي پارسيان هند الهام گرفته است. رسم آتش از آتشكده گرفتن در آن زمان به خاطر نبودن وسيله براي آتش زدن هيزم به اجبار انجام مي‌شد. پس از آنكه بشر آموخت، چگونه آتش روشن كند باز هم اگر آتشكده جديدي ساخته مي‌شد به نزديكترين آتشكده مي‌رفتند و آتش آن را براي آتشكده جديد مي‌آوردند و هزار سال پيش كه ايرانيان بسیاري از ايران به هندوستان کوچ كردند آتش آتشكده‌شان را همراه خود بردند که اكنون در آتشكده « ودوادا » نگهداري مي‌شود.